نوشته‌ها

امواج لرزه ای

در این مقاله ما به بررسی اینکه سرعت امواج لرزه ای در کدام مواد بیشتر است و در کدام کم تر است می پردازیم .

همچنین به تعریف آن نیز می پردازیم .

امواج لرزه ای چیست کلاس ششم

امواج حاصل از زلزله ، بیش ترین اطلاعات را در مورد جنس و ساختمان قسمت های درونی زمین در اختیار دانشمندان می گذارند

، مانند شناسایی ضخامت ، حالت ( جامد ، مایع یا خمیری ) چگالی و حتی جنس لایه های درونی زمین .

به امواجی که در اثر شکستن ناگهانی سنگ های درون زمین ایجاد می شوند امواج لرزه ای می گویند .

این امواج به صورت طبیعی و مصنوعی هستند

این امواج وقتی از محیطی وارد محیط دیگر با جنس یا چگالی متفاوت می شوند ، شکسته شده و تغییر سرعت می دهند .

امواج لرزه ای درونی ، درست مانند نوری ممکن است منعکس و شکسته شوند

دانشمندان با توجه به تغییرات سرعت امواج در قسمت های مختلف درون زمین به خصوصیات لایه های داخلی زمین پی می برند .

و به این نتیجه می رسند که برخی از لایه های زمین از مواد متراکم و برخی از آن ها از مواد کم تراکم تشکیل شده اند .

با این که مواد سازنده ی زمین در جاهایی حالت جامد شکننده و در جاهای دیگر حالت خمیری دارد .

سرعت امواج لرزه ای

کانون زمین لرزه

به محل آزاد شدن انرژی در عمق زمین ، کانون زمین لرزه گفته می شود و امواج ایجاد شده در کانون زلزله در تمام جهات منتشر می شود .

سرعت امواج لرزه ای

سرعت امواج در لایه های زمین متفاوت است و در قسمت های پرتراکم با چگالی بالا زیاد است و در بخش های کم تراکم با چگالی کم تر کم است .

به عبارتی امواج از سنگ های سخت و متراکم تندتر و از سنگ های نرم و کم تراکم کند تر عبور می کند .

البته به غیر از چگالی خاصیت کشسانی نیز در سرعت انتشار امواج لرزه ای موثر است .

نکته : سرعت امواج صوتی در ریل راه آهن بسیار زیاد است و در هوا تراکم بسیار پایینی دارد بسیار کم تر از آهن است .

سرعت امواج لرزه ای در لایه های زمین

سرعت این امواج در لایه های مختلف متفاوت است

در پوسته بین ۶ تا ۷ کیلومتر در ثانیه تغییر می کند ولی در مرز بین گوشته سرعت به بیش از ۸ کیلومتر بر ثانیه می رسد.

نکته : تراکم سنگ های دگرگونی ، از سنگ های آذرین رسوبی بیش تر است به همین علت سرعت این امواج در سنگ های دگرگونی بیش تر است .

سرعت از پایین پوسته تا عمق حدود ۱۰۰ کیلومتر یعنی پایین سنگ کره به تدریج از حدود ۸ به ۸٫۳ کیلومتر بر ثانیه می رسد .

در خمیرکره سرعت به ۸ کیلومتر بر ثانیه کاهش می یابد

در گوشته ی زیرین سرعت مرتبا افزایش می یابد زیرا سنگ ها متراکم تر هستند .

و بیش ترین سرعت امواج لرزه ای در گوشته ی زیرین است که ۱۳٫۵ کیلومتر بر ثانیه است .

در قسمت مرکز و جامد هسته سرعت حدود ۱۱٫۲ کیلومتر بر ثانیه می باشد .

لایه های زمینسرعت امواج لرزه ای
پوستهبین ۶ تا ۷ کیلومتر بر ثانیه
در مرز بین پوسته و گوشته۸ کیلومتر بر ثانیه
در قسمت جامد فوقانی و گوشته ۸٫۳ کیلومتر بر ثانیه
در قسمت خمیری گوشته۸ کیلومتر بر ثانیه
در پایین ترین بخش گوشته زیرین۱۳٫۵ کیلومتر بر ثانیه
در قسمت مرکزی و جامد هسته۱۱٫۲ کیلومتر بر ثانیه

برای دیدن ویدئو تدریس این مبحث می توانید تدریس امواج لرزه ای چیست علوم ششم دبستان را در آپارات ببینید.